آیا تعویض مفصل لگن خطرناک است؟ این سؤالی است که بسیار از بیماران قبل از انجام جراحی، از جراح ارتوپد میپرسند.
خطرناک بودن یا نبودن یک عمل بستگی به عوامل مختلفی همچون سن بیمار، شدت آسیبدیدگی لگن و ران، شرایط عمومی بیمار و تبحر و تجربه جراح دارد. پس نمیتوان به همین سادگی جواب این سؤال را پاسخ داد و برای پاسخ دادن به آن باید تک تک این عوامل را بررسی کرد.
تعویض مفصل لگن یا تعویض مفصل ران یکی از حساسترین و پیچیدهترین جراحیهایی است که در ناحیه لگن صورت میگیرد.
از روش جراحی تعویض مفصل لگن در مواردی که آسیبها جدی هستند و فرد در معرض خطر است، استفاده میشود.
اغلب افرادی که تحت اینگونه جراحیها قرار میگیرند بعد از جراحی به بهبودی کامل دست مییابند و در اکثر مواقع عمل جراحی تعویض مفصل لگن بدون عارضه است.
با اینکه احتمال بروز عارضه در این نوع جراحی بسیار محدود است، اما این جراحی نیز ممکن است همچون دیگر جراحیها با خطرات و عوارضی همراه باشد و وقوع این عارضه سیر بهبودی بیمار را طولانی کرده و مشکلات زیادی را برای بیمار ایجاد کند.
خطرات جراحی تعویض مفصل لگن
واقعیت این است كه عوارض جراحی همواره در درصدی از بیماران اتفاق میفتند. خطری كه در تمام دنیا وجود دارد و تمام پزشکان در تلاشند تا این خطرات را کاهش دهند.
جراحی تعویض مفصل لگن نیز از این قانون مستثنی نیست و همواره با عوارضی همراه است. البته این بدان معنا نیست که بترسید و گمان کنید که جراحی تعویض همیشه مفصل لگن خطرناک است، اما وظیفه جراح است که قبل از جراحی تمامی عوارض و خطرات را برای شما بازگو کنید. این عوارض شامل موارد زیر هستند:
لخته شدن خون یا DVT (ترومبوز ورید عمقی)
بهدلیل نحوه جریان یافتن و لخته شدن خون پس از جراحی، بروز لختههای خونی یا DVT (ترومبوز ورید عمقی) بعد از تعویض مفصل لگن امکانپذیر است. پزشک میتواند برای کاهش درد و تورم ناشی از لختههای خونی از داروهای ضد انعقاد استفاده کند. لختهای که در پا تشکیل میشود، گاهی میتواند به سمت ریههای شما حرکت کند و منجر به آمبولی ریه شود. این اتفاق میتواند منجر به عوارض جدی شود. برای کاهش خطر لخته شدن خون، احتمالاً استفاده از جورابهای فشاری توصیه میشود.
عفونت زخم
احتمال کمی وجود دارد که محل زخم لگن شما بعد از جراحی دچار عفونت شود. این مسئله معمولاً با آنتیبیوتیک درمان میشود. اگر عفونت به عمق مفصل ران سرایت کند، ممکن است به جراحیهای بیشتری نیاز داشته باشید.
تفاوت در طول پاها
جراحی تعویض مفصل لگن گاهی میتواند باعث شود پایی که مورد عمل قرار گرفته، کمی بلندتر از پای دیگر به نظر برسد. جراح شما تمام تلاش خود را خواهد کرد تا از این اتفاق جلوگیری کند. اغلب، این تفاوت آنقدر ناچیز است که اکثر مردم متوجه آن نمیشوند. گاهیاوقات ممکن است لازم باشد از کفی افزایشدهنده پاشنه یا موارد مشابه استفاده کنید.
آسیب به اعصاب یا بافت
در حین جراحی، این احتمال وجود دارد که عروق خونی، اعصاب یا رباطهای اطراف مفصل لگن دچار آسیب شوند. این اتفاق رایج نیست و یا در حین جراحی ترمیم میشود یا پس از آن بهمرور زمان بهبود مییابد.
دررفتگی و فرسایش مفصل
گاهیاوقات ممکن است مفصل مصنوعی شما دچار دررفتگی شود. این مورد شایع نیست، اما میتواند دردناک باشد یا باعث تورم شود. برخی افراد نیز ممکن است صداهایی شبیه به تقتق یا کلیک از مفصل خود بشنوند.
این اتفاق ممکن است مدت کوتاهی پس از جراحی (قبل از بهبودی کامل مفصل) یا سالها بعد رخ دهد.
مفاصل مصنوعی مدرن برای حداقل 15 سال ماندگاری طراحی شدهاند، اما میتوانند بهمرور زمان فرسوده شده و باعث درد یا تورم شوند.
اگر مفصل تعویضشده شما در برود یا فرسوده شود، ممکن است برای اصلاح آن به جراحی دیگری نیاز داشته باشید. اگر نگران وضعیت مفصل خود هستید، با پزشک یا تیم مراقبتی خود تماس بگیرید.
فرسودگی مفاصل مصنوعی فلز روی فلز
در گذشته، در بسیاری از جراحیهای تعویض مفصل از یک گوی فلزی و یک کاسه فلزی استفاده میشد. اینها گاهیاوقات ایمپلنتهای «فلز روی فلز» نامیده میشوند. ایمپلنتهای فلز روی فلز میتوانند بهمرور زمان فرسوده شده و باعث مشکلات سلامتی شوند. اگر از این نوع ایمپلنت دارید، باید بهطور منظم چکآپ انجام دهید. درصورت مشاهده هرگونه مشکل در مفصل فلز روی فلز خود، ازجمله موارد زیر، با پزشک یا تیم مراقبتی تماس بگیرید:
- درد جدید در ناحیه ران و لگن
- احساس اینکه تحرک کمتری نسبت به قبل دارید
- شنیدن صدای تقتق یا کلیک از مفصل
بیشتر بخوانید: نحوه صحیح خوابیدن بعد از تعویض مفصل لگن
آیا باید از انجام جراحی منصرف شد؟
تشخیص اینکه جراحی تعویض مفصل لگن برای شما مناسب است یا خیر، برعهده جراح ارتوپد است. شما باید توجه داشته باشید در هنگام مراجعه به این متخصصین تمامی علائم و سوابق پزشکی خود را برای این پزشکان بازگو کنید؛ زیرا جراح ارتوپد با بررسی تمامی سوابق و علائم بیماری نظر میدهد که این جراحی برای شما مناسب است یا خیر.
تعداد معدودی از بیماران مبتلا به آسیبهای مفصل لگن برای تعویض مفصل ران مناسب نیستند که این بیماران شامل گروههای زیر هستند:
- بیماران مبتلا به بیماریهای عفونی
- افراد مبتلا به پوکی استخوان و نرمی استخوان
- افرادی که قادر به تحمل دردها و عوارض موقت بعد از جراحی نیستند
بنابراین در این صورت جراح ارتوپد گزینههای درمانی دیگری را در نظر میگیرد. بااینحال، به این فکر نکنید که اگر به چنین بیماریها و اختلالاتی دچار هستید نمیتوانید تحت چنین جراحیهایی قرار بگیرید. بهعنوان مثال اگر شما به عفونت دچار باشید مطمئن باشید که با تحت درمان قرار گرفتن میتوانید به بهبودی کامل دست یابید.
چطور عوارض بعد از عمل را به حداقل برسانیم؟
فردی که تحت جراحی تعویض مفصل لگن قرار گرفته است بهمدت سه الی شش هفته پس از جراحی، دوره درمانی و نقاهتش طول می کشد. در این دوران باید احتیاط کامل را داشته باشید تا از عوارض و خطرات دور بمانید.
رعایت درست اصول مراقبتی بعد از جراحی بسیار اهمیت دارد؛ زیرا بسیاری از مشکلات و عوارض بعد از جراحی بیشتر بهدلیل رعایت نکردن همین موضوع اتفاق میفتند. مراقبتهای لازم بعد از جراحی تعویض مفصل لگن شامل موارد زیر هستند:
محدود کردن فعالیت ها بعد از تعویض مفصل لگن
پس از جراحی مفصل لگن از فعالیتهایی که کشش زیادی روی ناحیه جراحی اعمال میکنند بپرهیزید و به هیچ عنوان بدون کمک از پله استفاده نکنید.
اگر هنگام فعالیت، احساس درد داشتید، فعالیت خود را متوقف کنید و به شکل دیگری آن را انجام دهید. به بروز درد پس از جراحی توجه داشته باشید؛ زیرا درد راهنمای شما در نحوه اجرا و شدت فعالیتها میباشد.
مراقبت از زخمهای جراحی
به وسیله مراقبت خوب از زخمها میتوانید مطمئن شوید که زخمها بهخوبی بهبود یابند و عفونت آنها گسترش پیدا نکند. در بیشتر موارد، بین یک تا دو هفته زمان لازم است تا محل زخمها بهبود یابد.
اما در شرایط پزشکی یا مصرف داروهای ویژه مثل استروئیدها ممکن است این زمان طولانیتر شود. در زمانی که زخم بهبود مییابد، باید مراقب زخم خود باشید، پانسمان آن را عوض کنید، زخم خود را تمیز کنید و مراقب نشانههای بروز مشکلات حاد باشید.
مراقبت از زخمها و محدود کردن فعالیتها دو اصل مهم در بهبودی و مراقبتهای بعد از جراحی تعویض مفصل است. اما در کنار این عوامل باید به یکسری موارد توجه کافی داشته باشید که این مراقبتها شامل موارد زیر هستند:
- مصرف داروهای آنتی بیوتیکی که توسط جراح ارتوپد تجویز میشود.
- توجه کردن به نحوه صحیح نشستن و خوابیدن
- راه رفتن با کمک واکر و عصا تا چندین هفته بعد از جراحی
- داشتن برنامه منظم توانبخشی بعد از جراحی تعویض مفصل لگن
درصورت مشاهده علائم و دردهایی نظیر موارد زیر حتماً پزشک خود را در جریان بگذارید:
- درد در پشت ساق و ران و باسن
- قرمزی در پشت ساق و ران و باسن
- تورم پا یا ساق یا ران
- تب و لرز
- ترشح ماده سفید رنگ از محل جراحی
- ترشح ماده کدر رنگ از محل جراحی
جمعبندی
جراحی تعویض مفصل لگن بهطور کلی روشی ایمن و موفقیتآمیز با نرخ رضایت بسیار بالا محسوب میشود، اما مانند هر عمل تهاجمی دیگری، با خطراتی همراه است. اگرچه عوارض جدی نظیر آمبولی ریه در کمتر از یک درصد موارد رخ میدهند، اما آگاهی از علائم هشداردهندهای مانند تب، تورم شدید پا یا تنگی نفس برای مداخله سریع پزشک ضروری است؛ بااینحال، اکثر این مخاطرات با بهرهگیری از تکنیکهای جراحی مدرن، مصرف داروهای ضد انعقاد و انجام دقیق فیزیوتراپی بهخوبی قابل پیشگیری و مدیریت هستند.
منابع
سوالات متداول
عوارض جدی در حین جراحی تعویض مفصل لگن بسیار نادر هستند. جراحان برای این روش آموزشهای سطح بالایی دیدهاند و اتاقهای عمل مجهز به تجهیزات پیشرفته نظارتی و اضطراری هستند. اکثریت قریب به اتفاق جراحیها بدون هیچ مشکلی انجام میشوند.
مطالب مشابه
هموفیلی میتواند باعث اختلالی مفصلی به نام آرتروپاتی هموفیلیک شود. این بیماری درنتیجه خونریزی مکرر به داخل مفاصل ایجاد میشود که ممکن است پس از آسیب یا بهصورت خود به خودی رخ دهد.
ورزش در آب باعث میشود دامنه فعالیتهای بدنیای که بر مفاصل فشاری وارد نمیکنند، افزایش یابد. شما نهتنها میتوانید با درد کمتری در آب حرکت کنید، بلکه میتوانید تناسب اندام، تعادل، انعطافپذیری و سلامت کلی خود را بهبود بخشید.
عمل کوردکامپرشن لگن، عملی جراحی است که برای درمان استئونکروز مفصل ران استفاده میشود. این روش شامل ایجاد سوراخی بزرگ، یا چندین سوراخ کوچک در استخوان مرده سر استخوان ران به منظور کاهش فشار در استخوان است. این کار امکان افزایش جریان خون را فراهم کرده و کانالهایی برای رگهای خونی جدید ایجاد میکند تا مناطق آسیبدیده مفصل ران را تغذیه کنند. این روش میتواند تخریب استخوان و مفصل ران را کُند یا متوقف کند.
پس از جراحی رباط صلیبی، تجربه مقداری درد طبیعی است. سطوح درد میتوانند بر اساس شرایط فردی متفاوت باشند، اما بهطور کلی، درد خفیف تا متوسط نشان میدهد که بدن در حال بهبودی است. اما درد شدید ، تیز یا دردی که بهجای بهبودی، بدتر شود نگرانکننده است و گاها نشانه عفونت، لختهی خون یا بهبود نامناسب است.
عفونت مفصل لگن وضعیتی جدی است که زمانی رخ میدهد که میکروارگانیسمهای مضر مانند باکتریها، ویروسها یا قارچها به لگن یا بافت استخوانی اطراف آن حمله کنند. این عفونتها میتوانند باعث درد شدید، تورم و سفتی قابل توجهی شوند و حرکت یا استفاده عادی از مفصل لگن را دشوار سازند.
عفونت زانو وضعیت پزشکی جدیای است که اغلب به درمان فوری و تهاجمی نیاز دارد. هنگامی که باکتریها باعث آلوده شدن مایع مفصلی (مایعی که مفصل زانو را روان میکند) میشوند، عفونتی به نام عفونت مفصلی اتفاق میفتد.
آرتریت زانو به التهاب و تخریب غضروف مفصل زانو اشاره دارد؛ غضروفی که وظیفه دارد بهعنوان ضربهگیر استخوانها عمل کند و خم و راست شدن نرم و روان زانو را امکانپذیر سازد.
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (پی آر پی) برای لگن، گزینه درمانی ترمیمی است که برای رفع درد و التهاب ناشی از بیماریهایی مانند آرتروز، پارگیهای لابروم، یا سایر آسیبهای بافت نرم طراحی شده است.
تاندونیت لگن، عارضهای التهابی است که تاندونهای اطراف مفصل لگن را درگیر میکند. میتواند منجر به درد، تورم و محدودیت حرکت شود و معمولاً در ورزشکاران و افرادی که حرکات تکراری ران انجام میدهند، مشاهده میشود.
آسیبهای وارده به زانوها میتوانند در اثر رگ به رگ شدن یا پارگی رباطها یا استفاده از بیشازحد از زانو اتفاق بیفتند. زانو بزرگترین مفصل در بدن انسان است. این مفصل، ساق پا را به ران متصل میکند و به شما اجازه میدهد راه بروید، بدوید، بپرید، برقصید و در سایر فعالیتهای روزانه شرکت کنید.