مراحل جوش خوردن شکستگی استخوان
شکستگی استخوان زمانی ایجاد میشود که نیروی بیشازحد به استخوان وارد شود. درصورت اعمال نیروی خارجی ابتدا استخوان دچار خمیدگی میشود اما در صورتی که نیروی وارده زیاد باشد استخوان خواهد شکست.
خوشبختانه در اغلب موارد شکستگی استخوان با درمانهای رایج بهبود مییابد. اما در برخی مواقع بنا به دلایلی جوش خوردگی به تأخیر میفتد که به آن جوش نخوردن شکستگی استخوان یا دیر جوش خوردن میگویند.
برای آگاهی از علت و دلایل جوش نخوردن شکستگی استخوان ابتدا ما به مراحل و نحوه جوش خوردن استخوان میپردازیم. جوش خوردن شکستگی استخوان در مراحل زیر انجام میشود:

ایجاد لخته خونی
پس از شکستگی استخوان، بلافاصله لختههای خونی در محل آسیبدیدگی ایجاد میشوند که چنین حالتی با کبودی در ناحیه شکستگی استخوان همراه است.
بروز واکنشهای التهابی
این مرحله در همان روز اول بعد از شکستگی استخوان رخ میدهد و عموماً تا دو الی سه هفته به طول میانجامد. خونریزیهای تشکیلشده در اطراف استخوان، مهمترین علت بروز التهاب در محل شکستگی است.
تشکیل استخوان نرم
پس از بهبودی التهاب بیمار، استخوانهای جدید شروع به ساختن میکنند که این استخوانها بهطور کامل در تصاویر پرتونگاری قابل مشاهده هستند. استخوانهای جدید 4 الی 8 هفته پس از آسیبدیدگی شروع به پر شدن در محل شکستگی میکنند.
ترمیم و بازسازی استخوان جدید
ترمیم و بازسازی کامل استخوان پس از شکستگی حدوداً یک سال طول میکشد. در این مرحله استخوان کاملاً به حالت طبیعی خود باز میگردد.
علت دیر جوش خوردن یا جوش نخوردن شکستگی استخوان چیست؟
دیر جوش خوردن استخوان به حالتی گفته میشود که در آن استخوان با تأخیر جوش میخورد. علت دیر جوش خوردن استخوان با وجود مشکلاتی در استخوان ارتباط مستقیم دارد. مهمترین دلایل و علل جوش نخوردن استخوان شامل موارد زیر هستند:
خونرسانی ضعیف به محل شکستگی استخوان
استخوان برای جوش خوردن نیاز به خون کافی دارد تا بدین طریق اکسیژن و مواد مورد نیاز به محل شکستگی برسند. در صورتی که به هر دلیل اختلالی در روند خونرسانی به محل شکستگی ایجاد شود، استخوان دیرتر جوش میخورد.
به حرکت در آوردن استخوان شکسته
برای بهبودی شکستگی، استخوان باید در جای خود محکم شود که این کار معمولاً توسط گچ گرفتن و در برخی موارد با استفاده از پیچ و پلاک صورت میگیرد. چنانچه بخشهای شکستهشده بهخوبی در محل خود ثابت نشوند و استخوان به حرکت در بیاید، اجازه متصل شدن استخوانهای شکستهشده به هم داده نمیشود.
عواملی که ریسک جوش نخوردن و دیر جوش خوردن را افزایش میدهند شامل موارد زیر هستند:
- استعمال دخانیات و نیکوتین
- عفونت محل مفصل
- دیابت و کمخونی شدید
- کهولت سن
- پوکی استخوان
- کمبود مواد مغذی
- کم کاری تیروئید
- مصرف داروهای همچون داروهای ضدالتهابی و پرودنیزون
- شکستگی باز استخوان
- جااندازی نامناسب شکستگی استخوان
انواع جوش نخوردن شکستگی
جوش نخوردن شکستگی استخوان به دو نوع هیپروتروفیک و آتروفیک تقسیم میشود:

جوش نخوردن هیپروتروفیک
در نوع هیپرتروفیک، دو استخوان در محل شکستگی بزرگ و حجیم میشوند ولی به یکدیگر جوش نمیخورند. این نوع بد جوش خوردن معمولاً به علت درست ثابت نشدن و حرکت کردن قطعات شکستهشده ایجاد میشود.
جوش نخوردن آتروفیک
در نوع آتروفیک، دو سر استخوان در محل شکستگی نهتنها بزرگ نمیشوند که حتی نازک هم میشوند و به شکل نوک مداد درمیآیند. این نوع جوش نخوردگی معمولاً به علت خونرسانی ناکافی به محل شکستگی ایجاد میشود. درمان این شکستگیها معمولاً پیوند استخوان است.
علائم جوش نخوردن شکستگی استخوان
درصورت جوش نخوردن استخوان، استخوان در مرحله تشکیل جای زخم باقی میماند و پیوند بین بخشهای شکستهشده استخوان بهصورت جای زخم باقی میمانند و تبدیل به استخوان محکم نمیشود. دیر جوش خوردن شکستگی زمانی اتفاق میفتد که هیچ نشانهای از ترمیم پس از 3 الی 6 ماه ظاهر نشود.
در این صورت بیمار به چنین علائمی دچار میشود:
- درد شدید در محل شکستگی (این درد پس از مدتی فروکش میکند ولی دوباره ایجاد میشود)
- دائمی بودن درد در محل شکستگی
- تورم شدید در محل شکستگی
- حساسیت به لمس
- بدشکل شدن استخوان شکستهشده
- عدم توانایی تحمل وزن بدن
تشخیص دقیق جوش نخوردن شکستگی استخوان با بررسی تصاویر رادیوگرافی انجام میشود که در این تصاویر چنین مواردی مشاهده میشود:
- فاصله داشتن بین دو استخوان
- مشاهده لبههای سخت شکستگی
- وجود کال استخوانی در شکستگی که هنوز بهطور کامل ثابت نشده است

چه عواملی بر زمان بهبودی تأثیر میگذارند؟
بهبودی برای همه بهصورت یکسان پیش نمیرود. درواقع چندین عامل بر سرعت و اثربخشی جوش خوردن شکستگی تأثیر میگذارند:
سن
- کودکان و جوانان سریعتر از افراد مسن بهبود مییابند.
- افراد مسن ممکن است بهدلیل تغییرات مرتبط با سن در تراکم استخوان و گردش خون، بهبودی کندتری داشته باشند.
سلامت عمومی
- بیماریهای مزمن مانند دیابت، آرتریت روماتوئید یا بیماری عروقی میتوانند بهبودی را به تأخیر بیندازند.
- کمبودهای تغذیهای – بهویژه در کلسیم، ویتامین دی و پروتئین – نیز میتوانند مانع بهبودی شوند.
مصرف سیگار و الکل
- سیگار کشیدن جریان خون را کاهش میدهد و جوش خوردن استخوان را مختل میکند.
- مصرف بیشازحد الکل میتواند در جذب کلسیم و تعادل هورمونی اختلال ایجاد کند.
شدت و نوع شکستگی
- شکستگی ساده مویی سریعتر از شکستگی خردشده یا باز بهبود مییابد.
- شکستگیهای جابجا شده ممکن است نیاز به جراحی و دوره نقاهت طولانیتری داشته باشند.
روش درمان
- شکستگیهایی که با جراحی (با استفاده از پلاک، پیچ یا میله) درمان میشوند، ممکن است جدول زمانی بهبودی متفاوتی نسبت به شکستگیهای درمانشده با گچ یا آتل داشته باشند.
- توجه به توصیههای پزشکی، استراحت و فیزیوتراپی نیز در بهبودی نقش دارند.
خطرات و عوارض دیر جوش خوردن شکستگی استخوان
عوارض و خطرات جوش نخوردن یا دیر جوش خوردن شکستگی استخوان بسته به علت و محل شکستگی و نوع روش درمانی برای درمان شکستگی متفاوت هستند. خطرات و مشکلاتی که بیمار را پس از دیر جوش خوردن شکستگی تهدید میکنند شامل موارد زیر هستند:
- آسیب دیدن عروق اطراف استخوان شکستهشده
- آسیبهای احشایی به ساختارها
- آسیب دیدن بافتهای اطراف اعصاب و پوست
- تشکیل زخمهای عفونی در محل شکستگی
- بروز تاولهایی به دنبال شکستگی
درمان جوش نخوردن شکستگی استخوان
برای درمان جوش نخوردن شکستگی استخوان ابتدا باید علت آن مشخص شود. در صورتی که علت جوش نخوردن شکستگی، دلایل فیزیولوژیک باشند ابتدا باید دلایل برطرف شوند. برای مثال در صورتی که علت جوش نخوردن وجود عفونت در مفصل باشد، ابتدا باید عفونت برطرف گردد تا شکستگی نیز بهبود یابد.
روشهای درمان جوش نخوردن شکستگی استخوان شامل موارد زیر هستند:
درمان غیرجراحی شکستگی استخوان
در مواردی که جوش نخوردن استخوان مشکل خاصی برای بیمار ایجاد نکند میتوان به کمک روشهای کمتهاجمی به درمان شکستگی استخوان پرداخت. این روشها عبارتاند از:

تغذیه مناسب
تغذیه تأثیر بسیار خوبی در درمان جوش خوردن و جوش نخوردن استخوانها دارد. کلسیم، فسفر، روی، منیزیم، ویتامین دی و پروتئین از بهترین مواد معدنی برای درمان جوش نخوردن استخوانها هستند که فرایند جوش خوردن را بهبود میبخشند.
تحریک الکتریکی
بهبودی شکستگی در افراد مسن زمانگیر است. از این رو پس از شکستگی نیاز به تکنیکهای مختلفی برای سرعت بخشیدن به بهبود استخوان میباشد. تحریک الکتریکی یکی از روشهای درمان جوش نخوردن استخوان است که با تأثیری که در بهبودی سریع استخوانها دارد موجب تکثیر استخوانها میشود.
اولتراسوند
اولتراسوند تراپی یکی از پرکاربردترین روشها در درمانهای فیزیکی است که با گرما رسانی به ناحیه آسیبدیده باعث سرعت گرفتن روند بهبود و جوش خوردن استخوانها میشود.
اوزون تراپی
اوزون تراپی روشی تزریقی است که با تأثیری که در افزایش جریان خون در مفصل دارد، مواد لازم را برای ترمیم بافتهای آسیب دیده محیا میسازد. گاز اوزون اکسیژنی پرانرژی است که بهصورت طبیعی در لایه اوزون وجود دارد.
درمان جوش نخوردن شکستگی استخوان با جراحی
در صورتی که روشهای درمانی ساده و محافظهکارانه تأثیری در جوش خوردن استخوان یا دیر جوش خوردن استخوان نداشته باشند، پزشک ارتوپد برای بهبودی سریعتر بیمار از روشهای جراحی پیوند استخوان و فیکساتور داخلی استفاده میکند.
پیوند استخوان
پیوند استخوان یکی از روشهای معمول برای جوش نخوردن استخوان است که در آن بافت استخوانی از یک استخوان به استخوان دیگر پیوند زده میشود. اتوگرافت، آلوگرافت، زنوگرافت ازجمله روشهای پیوند استخوانهای شکستهشده میباشند.
پیشگیری از جوش نخوردن استخوانها
بهترین کاری که بیمار میتواند برای جلوگیری از جوش نخوردن انجام دهد، اجتناب از سیگار کشیدن است. عوامل دیگری که به جلوگیری از جوش نخوردن کمک میکنند شامل تغذیه خوب و پایبندی به برنامه درمانی توصیهشده هستند. بیمارانی که سیگار میکشند، چاق هستند، دیابت دارند یا دارای بیماریهای دیگری هستند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای جوش نخوردن استخوان باشند.
جمعبندی
بهبودی استخوان معمولاً بدون مشکل زیادی پیش میرود. بااینحال در برخی موارد جوش خوردن استخوان پس از شکستگی یا جراحی با مشکل مواجه میشود. در این شرایط، ممکن است اقداماتی برای کمک به تحریک بدن برای ترمیم استخوان وجود داشته باشد. اگر نگران سلامت استخوان خود هستید، بهتر است به متخصصی مجرب مراجعه کنید. دکتر علیرضا جواهری، یکی از متخصصان باتجربه و متعهد است که به بازیابی سلامت، قدرت و تحرک شما کمک میکند.
منابع
سوالات متداول
اگر درد، تورم یا ضعف پس از چند هفته ادامه یابد، یا اگر عکسهای رادیولوژی (X-rays) شما هیچ تغییری نشان ندهد، ممکن است استخوان شما جوش نخورده باشد.
مطالب مشابه
نظرات
-
m.m
سلام. وقت بخیر. متاسفانه برای همین یک سوال باید نوبت پزشک بگیرم و پزشک حاضر نیست بدون ویزیت پاسخ بده. قسمت روی پا ( نزدیک مچ و پایین تر از مچ) مو برداشته بود. مراحل درمان طی شده. گچ و پابند طبی و رعایت کردن و فشار نیاوردن و الان تقریبا 6 ماه گذشته. درحالی که دکتر 3 تا 4 ماه برای بهبود کامل پیشنهاد دادن. عکس گرفته شده نشون داده که استخوان جوش خورده. ولی الان بعد از 6 ماه اگه روی پاها بپرم هنوز اون ناحیه درد داره. درد مشابه قبل درمان. این طبیعیه یا نشون دهنده اینه که جوش نخورده؟ عکس نشون داده ترک بسته شده جوش خورده. والی هنوز گاهی تو حاات خاصی فشار بیاد درد داره.
مدیر سایتخدا قوت این مشکل مربوط به استخوان نیست و مربوط به بیحرکتی طولانی مدت است باید حتما شما 15 تا 20 جلسه فیزیوتراپی انجام بدید تا خون رسانی به اون منطقه دوباره برگرده.