پارگی مینیسک، آسیبی شایع است که اغلب بهدلیل پیچش یا چرخش شدید زانو که باعث پارگی بافت خاصی در زانو میشود، اتفاق میفتد. این آسیب یکی از شایعترین آسیبهای غضروفی در زانو است و بهویژه در آسیبهای تروماتیک یا ورزشی دیده میشود.
ساختار زانو بهعنوان یک مفصل «لولا» فقط در یک جهت حرکت میکند. دو پد غضروفی ضخیم که بین استخوان ساق پا و استخوان ران قرار گرفتهاند، مینیسک نامیده میشوند. دو مینیسک اصلی وجود دارند که ساختار زانوها را تشکیل میدهند. مینیسک داخلی و خارجی که معمولاً با حرکت زانو موقعیتها را جابجا میکنند. آسیب میتواند با وارد کردن مقدار زیادی وزن و فشار روی زانو در حالی که تا حدی خم شده است رخ دهد. آسیب ایجادشده میتواند مینیسک را بین درمان خانگی مینیسک زانو به کاهش درد ناشی از پارگی مینیسک زانو کمک میکنند. اما برای درمان قطعی به مراجعه به پزشک و استفاده از روشهای درمانی اصولیتر ازجمله دارودرمانی و گاهاً عمل جراحی نیاز است.
استخوانهای درشتنی و استخوان ران گیر بیندازد و درنتیجه باعث پارگی غضروف شود.
آیا پارگی مینیسک میتواند بهطور طبیعی التیام یابد؟
بله، برخی پارگیهای مینیسک میتوانند بهطور طبیعی التیام یابند؛ بهخصوص اگر کوچک باشند و در منطقهای قرار داشته باشند که خونرسانی بهتر است. پیروی از برنامه بهبودی ساختاریافته که شامل استراحت مناسب، رژیم غذایی غنی از مواد مغذی، تمرینات ملایم زانو و درمانهای جایگزین میتواند به التیام کمک کند. بااینحال، پارگیهای شدیدتر یا دژنراتیو ممکن است به حمایت بیشتری از درمانهای بازسازیکننده مانند PRP نیاز داشته باشند تا ترمیم بافت را تشویق کنند. مشورت با متخصص میتواند به تعیین بهترین رویکرد بر اساس نوع و شدت پارگی کمک کند.
بدون جراحی، چقدر طول میکشد تا پارگی مینیسک التیام یابد؟
زمان التیام به شدت و محل پارگی بستگی دارد. پارگیهای کوچک در مینیسک بیرونی میتوانند در شش تا هشت هفته با استراحت مناسب، فیزیوتراپی و درمانهای حمایتی التیام یابند. بهبودی پارگیهای پیچیدهتر یا دژنراتیو (فرسایشی) ممکن است سه تا شش ماه یا بیشتر طول بکشند. اگر پارگی مینیسک در مینیسک داخلی (جایی که خونرسانی کمی وجود دارد) باشد، التیام بدون مداخله جراحی میتواند دشوارتر باشد.
چه چیزی به التیام سریعتر پارگی مینیسک کمک میکند؟
برای تسریع روند بهبودی پارگی مینیسک، باید روی کاهش التهاب، حفظ تغذیه مناسب، و انجام حرکات کنترلشده تمرکز کرد. استراحت دادن به زانو در حالی که از فشار بیشازحد اجتناب شود، بسیار حیاتی است. استفاده از روش RICE میتواند در مراحل اولیه مؤثر باشد. مصرف رژیم غذایی سرشار از غذاهای تقویتکننده کلاژن و ضدالتهاب نیز از ترمیم غضروف حمایت میکند. تمرینات ملایم مانند دوچرخهسواری به تقویت زانو بدون وارد کردن فشار کمک میکنند. درمانهای بازسازیکننده مانند تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) و سلولهای بنیادی نیز میتوانند به بهبودی سریعتر کمک کنند.
تکنیک درمانی رایس (RICE) برای مدیریت تورم
یکی از روشهای درمان خانگی کشیدگی مینیسک زانو، روش رایس است که مخفف «استراحت، یخدرمانی، فشردهسازی و بالا بردن پا» میباشد. در ادامه این روش را توضیح میدهیم:
- استراحت: از وارد کردن وزن بر روی پای آسیبدیده خودداری کرده و برای کاهش فشار روی زانوی آسیبدیده از عصا استفاده کنید.
- یخدرمانی: کمپرس یخ را بهمدت 15 تا 20 دقیقه چند بار در روز روی زانو قرار دهید. کمپرس یخ برای مینیسک زانو باعث کاهش تورم میشود.
- فشردهسازی: از یک باند فشاری الاستیک در اطراف زانو برای جلوگیری از تورم اضافی استفاده کنید.
- بالا بردن پاها: پای آسیبدیده را بالا بیاورید و مطمئن شوید که بالاتر از سطح قلب شما قرار دارد تا به کاهش تورم کمک کند.
رژیم غذایی ضدالتهاب و مکملها
برای پارگی مینیسک زانو چه بخوریم؟ برای درمان درد مینیسک زانو بهتر است به رژیم غذایی خود توجه داشته باشید. میتوانید با خوردن رژیم غذایی سالم و مصرف مکملهای خاص به کاهش التهاب و افزایش توانایی بدن برای بهبودی کمک کنید. غذاهای مغذی و ضدالتهابی عبارتاند از:
- انواع سبزیجات و میوهها، بهویژه سبزیجات برگدار، سبزیجات چلیپایی، انواع توتها، سبزیجات دریایی و غیره
- پروتئینهای باکیفیت، ازجمله ماهی صیدشده، تخممرغ و گوشت
- آجیل و دانهها
- چربیهای سالم مانند روغن نارگیل، روغن زیتون، آووکادو و غیره
- آب، آب قلم استخوان و چای سبز
- مکملهایی که با افزایش سن از سلامت مفاصل و بافت همبند محافظت میکنند، ازجمله: زردچوبه، زنجبیل، عصاره توت، بروملین و اسیدهای چرب امگا 3
افزایش مصرف کلاژن ممکن است به ترمیم بافت کمک کند و اثرات ضدپیری داشته باشد. درواقع، 70 درصد از هر مینیسک از شبکهای از کلاژن نوع I تشکیل شده است که بافت همبند را تشکیل میدهد، زخمها را ترمیم میکند و مفاصل را قوی نگه میدارد.
نوشیدن آبگوشت قلم استخوان راه خوبی برای مصرف کلاژن و سایر ترکیبات مفید مانند گلوکزامین، کندرویتین و اسید هیالورونیک است که از سلامت بافت همبند/ مفاصل حمایت میکنند.
فیزیوتراپی
قبل از اینکه جراحی برای ترمیم مینیسک انجام شود، فیزیوتراپی اولین خط دفاعی محسوب میشود. فیزیوتراپی برای حدود 4 تا 6 هفته (و گاهیاوقات بیشتر) برای کمک به تقویت و کشش ماهیچههایی که از زانو حمایت میکنند، توصیه میشود که بهآرامی عملکرد و دامنه حرکتی را بازسازی میکند.
کار با یک فیزیوتراپ بهترین راه برای یادگیری نحوه صحیح و ایمن انجام تمرینات و کششهای پارگی مینیسک است. طبق تحقیقات انجامشده، انجام تمرینهای خاصی برای کمک به بهبودی مناسب زانو و جلوگیری از درد مزمن یا زانوی ناپایدار بسیار مهم است.
فیزیوتراپی برای پارگی مینیسک ابتدا بر کشش ملایم و سپس تقویت عضلات همسترینگ و چهار سر ران برای کمک به حمایت از زانو و جلوگیری از عدم تعادل عضلانی تمرکز دارد. مطالعات نشان دادهاند تقویت عضلات ضعیف در پاها به توزیع یکنواخت وزن و ایجاد ثبات بیشتر و جلوگیری از درد کمک میکند.
در طول دوره نقاهت، توصیه میشود فردی که مینیسک پارهشده دارد از چرخش، پیچش و چمباتمه که میتوانند علائم را تشدید کنند، خودداری کند. بیمار باید در ابتدا روی بهبود دامنه حرکتی و قوی نگه داشتن عضلات چهار سر ران به منظور کمک به افزایش ثبات زانو تمرکز کند. سپس، تمرینات تنظیم عضله چهار سر ران مانند مینی اسکات (که نیاز به خم کردن زانو فقط تا حدود 15 درجه دارد) را باید با زانوی عمدتاً صاف انجام دهد.
فعالیتهای ورزشی برای درمان پارگی مینیسک زانو
یکی دیگر از درمانهای خانگی کیست مینیسک زانو، انجام فعالیتهای ورزشی است. در زیر برخی از بهترین تمرینات ورزشی برای درمان پارگی مینیسک و حمایت از بهبودی آن آورده شدهاند:
- تمرین فلکشن/ کشش: این تمرین را میتوان در حالت ایستاده یا نشسته انجام داد. به سادگی زانو را تا جایی که درد و دامنه حرکتی به شما اجازه میدهد خم و راست کنید. برای 3 ست 10 تا 20 تکراری این حرکت را انجام دهید.
- بالا بردن پا بهصورت صاف: به پشت دراز بکشید و یک زانو را به سمت بالا خم کنید و پای دیگر را صاف روی زمین نگه دارید. درحالیکه چهار سر ران خود را منقبض میکنید، ماهیچههای پای صاف خود را سفت کنید، سپس بهآرامی ساق را حدود 6 اینچ از زمین بلند کنید. در حالی که چند ثانیه نگه میدارید به انقباض ادامه دهید، سپس بهآرامی پایین بیاورید و حدود 10 بار این حرکت را تکرار کنید.
- حرکت کشویی پاشنه: به پشت دراز بکشید و یک زانو را به سمت بالا خم کنید و پاشنه را در امتداد زمین بلغزانید. پاشنه باید تا جایی که ممکن است به سمت باسن بلغزد و 10 تا 20 بار روی هر پا این حرکت را تکرار کنید.
- بالا کشیدن ساق پا: بایستید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید و درصورت نیاز برای حفظ تعادل، خودتان را با کمک دیوار نگه دارید. پاشنهها را تا جایی که ممکن است از زمین بلند کنید و بهآرامی به سمت پایین برگردید. سعی کنید این حرکت را 2-3 ست 15-20 تکراری انجام دهید.
- حرکت خارج ران: روی پای سالم بایستید و پای آسیبدیده را تا جایی که ممکن است از بدن دور کنید.
اصلاح وضعیت بدن و درمان بافت نرم
فیزیوتراپی معمولاً با تجزیه و تحلیل وضعیت بدن شروع شده و بهدنبال آن درمانهای اصلاح وضعیت انجام میشود. تعدادی از درمانهای مختلف بافت نرم مانند ماساژ آزادسازی میوفاشیال، کشش، رولفینگ و موبیلیزاسیون میتوانند به بهبود انعطافپذیری و کاهش درد در حین بهبودی کمک کنند.
بسیاری از بیماران میتوانند از ماساژدرمانی برای ارزیابی، مدیریت آسیب بافت نرم و درمان مینیسک زانو در خانه استفاده کنند. متخصص وضعیت بدن نهتنها میتواند به کاهش درد و اختلال در عملکرد کمک کند، بلکه میتواند مشکلاتی را که باعث درد زانو میشوند، مانند ناهنجاریهای پروناسیون، که بر راه رفتن فرد یا سندرم ایلیوتیبیال باند تأثیر میگذارند، کشف کند.
لیزردرمانی نیز میتواند بهعنوان یک جایگزین ایمن، مؤثر، غیرتهاجمی و بدون درد استفاده شود. لیزردرمانی میتواند درد را کاهش دهد، عضلات اطراف مفصل زانو را تقویت کند و دامنه حرکت را افزایش دهد.
درمانهای مکمل
برخی درمانهای طبیعی میتوانند برنامه بهبودی شما را تکمیل کرده و از التیام سریعتر حمایت کنند.
- طب سوزنی: این روش درمانی به بهبود گردش خون و کاهش درد زانو کمک میکند.
- لیزردرمانی سرد: لیزردرمانی میتواند بهعنوان جایگزینی ایمن، مؤثر، غیرتهاجمی و بدون درد استفاده شود. لیزردرمانی میتواند درد را کاهش دهد، عضلات اطراف مفصل زانو را تقویت کند و دامنه حرکت را افزایش دهد. این روش درمانی میتواند ترمیم بافت را تقویت کند و التهاب را کاهش دهد.
- نوار کینزیولوژی: این ابزار درمانی، پشتیبانی بیشتری برای زانو فراهم میکند و در عین حال بر روی حرکت تأثیر نمیگذارد و باعث محدودیت آن نمیشود.
چگونه میتوانم بفهمم که پارگی مینیسک من در حال التیام است؟
علائم التیام پارگی مینیسک شامل کاهش درد، کاهش تورم، و بهبود ثبات زانو هستند. با پیشرفت التیام، باید متوجه تحرک بهتر و افزایش توانایی در انجام فعالیتهای روزمره بدون ناراحتی شوید. اگر از برنامه بهبودی ساختاریافتهای با تمرینات فیزیوتراپی پیروی میکنید، بهبود تدریجی در قدرت و دامنه حرکت نشاندهنده التیام است. بااینحال، اگر درد ادامه دارد، بدتر میشود، یا زانوی شما همچنان احساس بیثباتی میکند، ممکن است ارزیابی بیشتر برای تعیین نیاز به درمان اضافی ضروری باشد.
چه زمانی عمل جراحی برای پارگی مینیسک توصیه میشود؟
معمولاً بیماران تشویق میشوند تا از روشهای درمانی غیرجراحی برای درمان پارگیهای مینیسک استفاده کنند. بااینحال، ممکن است درصورت مشاهده موارد زیر پارگی مینیسک نیاز به درمانهای اصولیتر ازجمله داروهای جمعکننده مینیسک زانو و جراحی داشته باشد:
- پارگی، بافتی را ایجاد کرده باشد که عملکرد طبیعی زانو را مختل کند.
- انجام جراحی مزایای بیشتری نسبت به درمانهای محافظهکارانه (غیرجراحی) داشته باشد.
- درد یا آسیب شدید باشد و نیاز به جراحی داشته باشد.
- علائم پس از درمان غیرجراحی کاهش نیابند.
جراحی مینیسک معمولاً جراحی آرتروسکوپی است و حداقل تهاجم را دارد. این جراحی، عملی رایج است و سالانه برای حدود 850,000 نفر در ایالات متحده انجام میشود.
توجه داشته باشید همه پارگیهای مینیسک یکسان نیستند. نوع و محل پارگی، و همچنین سلامت و سن بیمار، تعیینکننده این خواهد بود که آیا درمان پارگی مینیسک با جراحی بهتر است یا مداخلات غیرجراحی.
جمعبندی
پارگی مینیسک زانو یکی از شایعترین آسیبهایی است که در حین فعالیتهای ورزشی اتفاق میفتد و باعث در اشکال شدید باعث ناتوانی بیمار برای انجام فعالیتهای روزمره میشود. روشهای درمانی مختلفی وجود دارند که به درمان پارگی مینیسک زانو میپردازند. بیمار میتواند از روشهای خانگی نیز برای کاهش درد استفاده کند. در برخی موارد شدت پارگی به قدری زیادی است که درمانهای خانگی مؤثر واقع نمیشوند و بیمار به مراجعه به پزشک و استفاده از روشهای درمانی اصولیتر ازجمله مصرف مسکن برای درد مینیسک زانو و عمل جراحی نیاز پیدا میکند. در صورتی که مشکوک به پارگی مینیسک هستید میتوانید جهت دریافت نوبت و ویزیت کامل توسط دکتر امین جواهری با شمارههای مطب تماس حاصل فرمایید تا در اسرع وقت تشخیص و درمان لازم برای شما صورت گیرد.
منابع
سوالات متداول
این مسئله به شدت پارگی بستگی دارد. در موارد خفیف، راه رفتن با پارگی مینیسک ممکن است امکانپذیر باشد، اما مهم است که از فعالیتهایی که باعث درد یا تورم میشوند، اجتناب کنید. اگر راه رفتن باعث احساس بیثباتی یا درد میشود، استفاده از بریس زانو برای حمایت و کاهش فعالیتهای تحمل وزن ضروری است. ادامه راه رفتن روی مینیسک پارهشده بدون مراقبت مناسب میتواند آسیب را بدتر کند و منجر به آسیب طولانیمدت زانو شود. اگر درد ادامه یافت، بهتر است به پزشک مراجعه کرده و گزینههای درمانی دیگر را بررسی کنید.
مطالب مشابه
هموفیلی میتواند باعث اختلالی مفصلی به نام آرتروپاتی هموفیلیک شود. این بیماری درنتیجه خونریزی مکرر به داخل مفاصل ایجاد میشود که ممکن است پس از آسیب یا بهصورت خود به خودی رخ دهد.
ورزش در آب باعث میشود دامنه فعالیتهای بدنیای که بر مفاصل فشاری وارد نمیکنند، افزایش یابد. شما نهتنها میتوانید با درد کمتری در آب حرکت کنید، بلکه میتوانید تناسب اندام، تعادل، انعطافپذیری و سلامت کلی خود را بهبود بخشید.
عمل کوردکامپرشن لگن، عملی جراحی است که برای درمان استئونکروز مفصل ران استفاده میشود. این روش شامل ایجاد سوراخی بزرگ، یا چندین سوراخ کوچک در استخوان مرده سر استخوان ران به منظور کاهش فشار در استخوان است. این کار امکان افزایش جریان خون را فراهم کرده و کانالهایی برای رگهای خونی جدید ایجاد میکند تا مناطق آسیبدیده مفصل ران را تغذیه کنند. این روش میتواند تخریب استخوان و مفصل ران را کُند یا متوقف کند.
پس از جراحی رباط صلیبی، تجربه مقداری درد طبیعی است. سطوح درد میتوانند بر اساس شرایط فردی متفاوت باشند، اما بهطور کلی، درد خفیف تا متوسط نشان میدهد که بدن در حال بهبودی است. اما درد شدید ، تیز یا دردی که بهجای بهبودی، بدتر شود نگرانکننده است و گاها نشانه عفونت، لختهی خون یا بهبود نامناسب است.
عفونت مفصل لگن وضعیتی جدی است که زمانی رخ میدهد که میکروارگانیسمهای مضر مانند باکتریها، ویروسها یا قارچها به لگن یا بافت استخوانی اطراف آن حمله کنند. این عفونتها میتوانند باعث درد شدید، تورم و سفتی قابل توجهی شوند و حرکت یا استفاده عادی از مفصل لگن را دشوار سازند.
عفونت زانو وضعیت پزشکی جدیای است که اغلب به درمان فوری و تهاجمی نیاز دارد. هنگامی که باکتریها باعث آلوده شدن مایع مفصلی (مایعی که مفصل زانو را روان میکند) میشوند، عفونتی به نام عفونت مفصلی اتفاق میفتد.
آرتریت زانو به التهاب و تخریب غضروف مفصل زانو اشاره دارد؛ غضروفی که وظیفه دارد بهعنوان ضربهگیر استخوانها عمل کند و خم و راست شدن نرم و روان زانو را امکانپذیر سازد.
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (پی آر پی) برای لگن، گزینه درمانی ترمیمی است که برای رفع درد و التهاب ناشی از بیماریهایی مانند آرتروز، پارگیهای لابروم، یا سایر آسیبهای بافت نرم طراحی شده است.
تاندونیت لگن، عارضهای التهابی است که تاندونهای اطراف مفصل لگن را درگیر میکند. میتواند منجر به درد، تورم و محدودیت حرکت شود و معمولاً در ورزشکاران و افرادی که حرکات تکراری ران انجام میدهند، مشاهده میشود.
آسیبهای وارده به زانوها میتوانند در اثر رگ به رگ شدن یا پارگی رباطها یا استفاده از بیشازحد از زانو اتفاق بیفتند. زانو بزرگترین مفصل در بدن انسان است. این مفصل، ساق پا را به ران متصل میکند و به شما اجازه میدهد راه بروید، بدوید، بپرید، برقصید و در سایر فعالیتهای روزانه شرکت کنید.