یکی از سؤالات مهمی که پیش از بارداری ذهن خانمها را درگیر میکند این است که آیا زانو درد از علائم بارداری است؟ تحقیقات نشان میدهند یکی از عوارض شایع در دوران بارداری درد زانو در خانم ها و سایر عضلات در بانوان میباشد. عامل اصلی این عارضه، اضافه وزن مادر میباشد که در طی بارداری به آن دچار شده است. علاوه بر آن، در دوران بارداری مفاصل بدن مادر نسبت به قبل از بارداری نرمتر میشوند و درواقع آماده تولد نوزاد میباشند. در دوران بارداری در حالی که افزایش وزن اتفاق میفتد، فشار عضلانی روی سایر بخشهای بدن مانند رحم، مفاصل و استخوانهای کف لگن مادر نیز افزایش پیدا میکند و همین عوامل باعث بروز درد زانو در دوران بارداری میشوند.
درد زانو در بارداری چقدر رایج است و چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟
درد زانو بسیاری از زنان باردار را بهویژه در سه ماهه سوم تحت تأثیر قرار میدهد. با پیشرفت بارداری، بدن شما وزن بیشتری را تحمل میکند و هورمونهای بارداری به شکلی عمل میکنند که مفاصل را برای آماده شدن برای زایمان شلتر میکنند. اگرچه این انعطافپذیری در حین زایمان مفید است، اما میتواند باعث شود زانوهای شما احساس ناپایداری یا درد بیشتری داشته باشند.
درواقع، مطالعات نشان میدهند که تقریباً سه نفر از هر چهار زن در سه ماهه سوم خود درد زانو را تجربه میکنند. بسیاری برای مدیریت ناراحتی ناشی از زانو درد در اواخر بارداری از پزشک یا فیزیوتراپ کمک میگیرند. خبر خوب این است که برای اکثر زنان، درد زانو پس از زایمان بهبود مییابد. بااینحال، اگر درد شما ادامه پیدا کرد، ممکن است نیاز به مراقبت مداوم باشد. بنابراین علائم خود را زیر نظر داشته باشید و درصورت لزوم به پزشک مراجعه کنید.
دلایل بروز درد در دوران بارداری چیست؟
توجه داشته باشید که درد زانو و سایر مفاصل در دوران بارداری امری رایج میباشد و جای نگرانی نیست. با این وجود این درد ممکن است ناشی از عوامل مختلفی باشد و بر همین اساس میزان درد نیز متفاوت است. علت زانو درد در بارداری شامل موارد زیر است:
ایجاد تغییرات هورمونی در بدن مادر
علت درد زانو در ماه آخر بارداری ، ترشح هورمون ریلاکسین (هورمون آرامبخش) است که باعث کاهش کشش رباطها و تاندونهای لگنی مادر میشود. این هورمون با تأثیری که روی عضلات رحم میگذارد بدن را برای انجام زایمان طبیعی آماده میکند. از طرفی دیگر ترشح این هورمون علاوه بر رباطهای لگنی مادر، روی تاندونها و رباطهای زانوی او نیز تأثیر میگذارد و از کشش طبیعی آنها میکاهد و همین موضوع باعث احساس زانو درد در زنان میشود. همچنین در بارداری فشار در رگهای پا نیز افزایش مییابد و باعث زانو درد میشود.
اضافه وزن زنان در دوران بارداری
وزن زنان در دوران بارداری بهمرور افزایش پیدا میکند و همین امر موجب اعمال فشار بیشتر روی مفاصل زانو و ایجاد درد میشود. در بارداری اول شدت این درد بیشتر خواهد بود؛ زیرا بدن تحمل این اضافه وزن ناشی از بارداری را ندارد.
انجام فعالیتهای سنگین ورزشی در دوران بارداری
توجه داشته باشید که انجام فعالیتهای سنگین ورزشی در دوران حاملگی باعث فشار مضاعف روی عضلات میشود و آنها را تضعیف میکند. بنابراین در این دوران باید به انجام فعالیتها و ورزشهای سبک بپردازید و از تحمیل فشار مضاعف روی عضلات بهویژه زانو خودداری کنید. بهعنوان مثال انجام ورزشهایی مانند وزنهبرداری در دوران بارداری مفید هستند اما فشار اعمالی بر زانوها باعث ضعیف شدن و درد مفاصل زانو میشود.
زمین خوردن زن باردار و آسیب دیدگی زانوهای او
افتادن ناگهانی مادر باردار و صدمه دیدن زانو و قسمتهای دیگر بدن او بهدلیل شرایط و تغییرات ایجادشده در دوران بارداری امری طبیعی میباشد. زمین خوردن با زانو در بارداری میتواند یکی از دلایل زانو درد زنان در دوران بارداری باشد.
ایستادن یا پیادهروی زنان باردار بهمدت طولانی
بهدلیل افزایش وزن زنان در دوران بارداری، فشار بیشتری روی زانوها وارد میشود و هنگام ایستادن و راه رفتن بهمدت طولانی نیز مفصل زانو مجبور است این فشار اضافی را برای مدت بیشتری تحمل کند.همین امر باعث بروز درد در زانو میشود.
کمبود کلسیم در زنان باردار
بدن زنان در دوران بارداری نیاز بیشتری به ویتامینها و مواد معدنی ازجمله کلسیم دارد. اگر این ماده مغذی در دوران بارداری به مقدار کافی تأمین نشود و بدن مادر ازطریق مواد غذایی کلسیم کافی دریافت نکند، بدن با کمبود کلسیم و زانو درد مواجه میشود.
درد زانو در بارداری و عوارض آن پس از زایمان
زانو درد زنان در دوران بارداری اگر به موقع درمان نشود ممکن است در آینده و پس از زایمان نیز عوارضی به همراه داشته باشد که شامل موارد زیر هستند:
- استئوآرتریت مفصل زانو نوعی بیماری مفصلی است و پس از زایمان در بدن مادر شروع به رشد میکند و باعث سفتی، درد و قفل شدن زانوها میشود.
- غضروفها و رباطهای اطراف مفصل زانو که بهعنوان محافظ عمل میکنند نیز دچار آسیبدیدگی شده و منجر به بروز اختلالاتی در راه رفتن و خم شدن و انجام کارهای روزمره زنان بعد از زایمان میشوند.
- همچنین افرادی که پس از زایمان، زودتر از زمان تعیینشده توسط پزشک، فعالیتهای سنگین و ورزشی خود را آغاز میکنند بیش از سایر زنان در معرض ابتلا به درد مفاصل هستند؛ زیرا تا چندین هفته پس از زایمان نیز هورمون ریلاکسین در بدن مادر وجود دارد و تأثیرات آن روی رباطها و تاندونها همچنان باقی هستند.
- برخی دردها که ناشی از ضربه و آرتروز نباشند پس از گذشت چند هفته از زایمان بهبود مییابند و نیاز به اقدامات پزشکی ندارند و با استراحت و انجام راهکارهایی که در ادامه به توضیح آنها میپردازیم برطرف میشوند.
حتما بخوانید: مواد غذایی مفید برای تقویت زانو چیست؟
کنترل درد زانو در دوران بارداری
با بهرهگیری از روشهای زیر و انجام تمرینات سبک ورزشی میتوان تا حدی درد زانو در دوران بارداری را کاهش داد:
انجام نرمشهای سبک در دوران بارداری
انجام تمرینات ورزشی سبک مانند پیادهروی و شنا موجب تقویت عضلات بدن میشود و در سلامت مفاصل بدن نیز بسیار مؤثر خواهد بود.
استراحت دادن به پاها در فواصل زمانی منظم
در زمان بارداری بهدلیل فشار مضاعفی که روی پاها اعمال میشود باید توجه داشته باشید که از پاهای خود بیشازحد کار نکشید و پاهای خود را خسته نکنید. با پیشرفت حاملگی فشار وارده بر پاها نیز افزایش مییابد. بنابراین باید با استراحت دادن پاهای خود و انجام حرکات نرمشی ملایم تا حدی از درد زانوی خود بکاهید. هنگام نشستن نیز یک بالش کوچک زیر پای خود قرار دهید و از آویزان کردن پاهای خود بهمدت طولانی بپرهیزید.
استفاده از کفشهای مناسب در دوران بارداری
کفش مناسب در دوران بارداری، کفشی است که از انحنای کف پای شما در حین راه رفتن حمایت کند. همچنین استفاده از کفیهای طبی در داخل کفش نیز جهت جلوگیری از درد زانو در دوران حاملگی مخصوصاً هفتههای اول بارداری بسیار مؤثر میباشد. درواقع پوشیدن کفش نامناسب، علت زانو درد شدید در اوایل بارداری است.
کنترل میزان افزایش وزن در دوران بارداری
سعی کنید در دوران بارداری فرایند اضافه وزن خود را در حد متعادل نگه دارید؛ زیرا افزایش وزن سریع باعث وارد آمدن فشار بیشتری روی مفاصل زانو شده و منجر به گرفتگی عضلات پا و واریس میشود.
استفاده از زانوبند در دوران بارداری
استفاده از زانوبندهای طبی که یک سوراخ در مرکز خود دارند و روی کشکک را نمیپوشانند نیز در دوران بارداری و حین انجام فعالیتهای روزانه و پیادهروی بسیار مفید میباشد. این زانوبندها از تاندونها و لیگامنتهای نرم مفصل زانوی مادر باردار پشتیبانی میکنند و باعث کاهش درد در این ناحیه میشوند.
کمپرس سرد یا گرم در دوران بارداری
استفاده از حمام گرم یا کمپرس گرم روی زانو باعث کاهش زانو درد در دوران بارداری میشود. همچنین قرار دادن کیسه یخ روی مفصل زانو نیز تأثیر خوبی در کاهش زانو درد خواهد داشت و باعث کاهش تورم اطراف مفصل زانو نیز میشود.
ماساژ درمانی
ماساژ در دوران بارداری جهت رفع درد و گرفتگی عضلات بسیار مفید و تأثیرگذار است و علاوه بر آن باعث افزایش دامنه حرکتی زانوهای زنان باردار نیز میشود و از شدت درد این ناحیه هنگام حرکت میکاهد. آب درمانی نیز در تسکین درد مفاصل بسیار تأثیرگذار خواهد بود.
استفاده از رژیم غذایی مناسب در دوران بارداری
توجه به این نکته بسیار ضروری میباشد که تغذیه مناسب مادر در دوران بارداری باید حاوی تمام ویتامینها و مواد مغذی لازم برای بدن مادر و جنین باشد و بدن مادر باید تمام این مواد ضروری را ازطریق مواد غذایی مصرفی خود دریافت کند. علاوه بر آن افزایش مصرف اسیدهای چرب امگا 3، کلسیم و ویتامین دی در این دوران تأثیر قابل توجهی در بهبود درد مفاصل و رفع سفتی آنها خواهد داشت.
استفاده از شلوار حاملگی مناسب در دوران بارداری
در دوران بارداری استفاده از شلوار مناسب که روی زانوی زن باردار را نیز بپوشاند بسیار ضروری میباشد و مانع گرفتگی مفاصل زانوی او میشود.
روشهای درمان زانو درد در دوران بارداری
جهت کاهش درد زانو در دوران بارداری ممکن است پزشک زنان تنها داروی بیضرری که تجویز کند داروی استامینوفن باشد که باید با دوز کم و حتماً تحت نظر پزشک مصرف شود و از مصرف خودسرانه آن خودداری شود؛ زیرا مصرف بیشازحد آن باعث آسیب به کبد مادر و جنین درون رحم او خواهد شد. علاوهبراین، زن باردار باید از استعمال کرمها و پمادهایی که حاوی متیل سالیسیلات هستند نیز پرهیز کند؛ زیرا ممکن است باعث سوزش و حساسیت در ناحیه زانوی او شوند.
چه زمانی باید برای درد زانو به پزشک مراجعه کنم؟
اگر درد زانو شدید باشد، بهصورت ناگهانی شروع شده یا با وجود اقدامات مراقبت در منزل بدتر شود، باید به پزشک مراجعه کنید. علاوهبراین، اگر درد شما همراه با علائم دیگری مانند تورم، قرمزی، گرمی، یا مشکل در تحمل وزن باشد، بهتر است فوراً به پزشک مراجعه کنید. در سه ماهه دوم، با تغییرات قابل توجه بدن، توصیه میشود درمورد هرگونه درد مداوم یا نگرانکننده با پزشک خود صحبت کنید.
اگر درد زانو مداوم، بدترشونده یا محدودکننده فعالیتهای روزمره شما باشد، مراجعه به فیزیوتراپ میتواند به مدیریت مؤثر علائم و جلوگیری از مشکلات طولانیمدت کمک کند.
جمعبندی
درواقع، بسیاری از زنان در مقطعی از دوران بارداری درد زانو را تجربه میکنند؛ بااینحال، این نوع مشکل را میتوان به راحتی برطرف کرد. گاهیاوقات، راهحل درد زانو در بارداری با شناسایی علل و یافتن راههایی برای مقابله با اثرات آن بر زانوها، قابل مدیریت است و به زنان باردار این امکان را میدهد که در طول بارداری فعال بمانند.
منابع
سوالات متداول
بله، درد زانو، به خصوص در سه ماهه سوم، اتفاقی رایج است و بیش از ۶۰ درصد زنان باردار را تحت تأثیر قرار میدهد. این درد نتیجه افزایش وزن، تغییرات هورمونی و افزایش بارگذاری مفاصل است. با دگرگونی بدن، مرکز ثقل تغییر میکند که میتواند منجر به تغییر بیومکانیک و افزایش فشار بر زانوها شود.
مطالب مشابه
علائم آرتروز زانو در زنان میتواند متفاوت باشد، دانستن این علائم باعث تشخیص زودتر بیماری و درمان به موقع آن میشود.اگر شما با آگاهی از علائم اولیه بیماری آرتروز و مشاهده آن علائم در خود به پزشک ارتوپد مراجعه کنید تشخیص بیماری در مراحل ابتدایی آن صورت می گیرد.
سوزش زانو به دلایل مختلفی مانند بیماریهای التهابی، وجود تومور، سکته مغزی و ... اتفاق میافتد و با توجه به هر کدام از این دلایل پزشک درمان مورد نظر را تجویز میکند، مثلا جهت درمان سوزش زانو که بر اثر ضربه هنگام فعالیت های ورزشی بروز می کند استراحت کامل، استفاده از کمپرس یخ برای سوزش زانو موثر است.
درد زانو به هنگام بالا رفتن از پله ها در بیشتر افراد وجو د دارد و ناشی از عوامل مختلفی می باشد و ممکن است از علائم ابتدایی یک بیماری نیز به شمار رود.در ادامه شما را با علائم درد زانو و علت های آن هنگام بالا رفتن از پله ها آشنا می کنیم.
درد لگن در زنان شیوع بیشتری نسبت به مردان دارد و میتواند دلایل متفاوتی داشته باشد. درد های لگنی در زنان ممکن است حاد یا مزمن باشد در حالت کلی درد مزمن لگنی به این معنا می باشد که فرد حداقل به مدت 6 ماه در ناحیه تحتانی کمر یا شکم خود احساس درد داشته باشد.
هموفیلی میتواند باعث اختلالی مفصلی به نام آرتروپاتی هموفیلیک شود. این بیماری درنتیجه خونریزی مکرر به داخل مفاصل ایجاد میشود که ممکن است پس از آسیب یا بهصورت خود به خودی رخ دهد.
ورزش در آب باعث میشود دامنه فعالیتهای بدنیای که بر مفاصل فشاری وارد نمیکنند، افزایش یابد. شما نهتنها میتوانید با درد کمتری در آب حرکت کنید، بلکه میتوانید تناسب اندام، تعادل، انعطافپذیری و سلامت کلی خود را بهبود بخشید.
عمل کوردکامپرشن لگن، عملی جراحی است که برای درمان استئونکروز مفصل ران استفاده میشود. این روش شامل ایجاد سوراخی بزرگ، یا چندین سوراخ کوچک در استخوان مرده سر استخوان ران به منظور کاهش فشار در استخوان است. این کار امکان افزایش جریان خون را فراهم کرده و کانالهایی برای رگهای خونی جدید ایجاد میکند تا مناطق آسیبدیده مفصل ران را تغذیه کنند. این روش میتواند تخریب استخوان و مفصل ران را کُند یا متوقف کند.
پس از جراحی رباط صلیبی، تجربه مقداری درد طبیعی است. سطوح درد میتوانند بر اساس شرایط فردی متفاوت باشند، اما بهطور کلی، درد خفیف تا متوسط نشان میدهد که بدن در حال بهبودی است. اما درد شدید ، تیز یا دردی که بهجای بهبودی، بدتر شود نگرانکننده است و گاها نشانه عفونت، لختهی خون یا بهبود نامناسب است.
عفونت مفصل لگن وضعیتی جدی است که زمانی رخ میدهد که میکروارگانیسمهای مضر مانند باکتریها، ویروسها یا قارچها به لگن یا بافت استخوانی اطراف آن حمله کنند. این عفونتها میتوانند باعث درد شدید، تورم و سفتی قابل توجهی شوند و حرکت یا استفاده عادی از مفصل لگن را دشوار سازند.
عفونت زانو وضعیت پزشکی جدیای است که اغلب به درمان فوری و تهاجمی نیاز دارد. هنگامی که باکتریها باعث آلوده شدن مایع مفصلی (مایعی که مفصل زانو را روان میکند) میشوند، عفونتی به نام عفونت مفصلی اتفاق میفتد.
آرتریت زانو به التهاب و تخریب غضروف مفصل زانو اشاره دارد؛ غضروفی که وظیفه دارد بهعنوان ضربهگیر استخوانها عمل کند و خم و راست شدن نرم و روان زانو را امکانپذیر سازد.
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (پی آر پی) برای لگن، گزینه درمانی ترمیمی است که برای رفع درد و التهاب ناشی از بیماریهایی مانند آرتروز، پارگیهای لابروم، یا سایر آسیبهای بافت نرم طراحی شده است.
تاندونیت لگن، عارضهای التهابی است که تاندونهای اطراف مفصل لگن را درگیر میکند. میتواند منجر به درد، تورم و محدودیت حرکت شود و معمولاً در ورزشکاران و افرادی که حرکات تکراری ران انجام میدهند، مشاهده میشود.
آسیبهای وارده به زانوها میتوانند در اثر رگ به رگ شدن یا پارگی رباطها یا استفاده از بیشازحد از زانو اتفاق بیفتند. زانو بزرگترین مفصل در بدن انسان است. این مفصل، ساق پا را به ران متصل میکند و به شما اجازه میدهد راه بروید، بدوید، بپرید، برقصید و در سایر فعالیتهای روزانه شرکت کنید.