بعد از جراحی تعویض مفصل زانو تغذیه نقشی اساسی در ترمیم بافتها و استحکام استخوانها دارد و بیماران زیادی نیز در این رابطه از پزشک خود سؤالات بسیاری میپرسند. بدن بیمار بعد از جراحی تعویض مفصل زانو، به منابعی غنی از ویتامینها و سایر مواد معدنی نیاز دارد تا آسیبها و جراحات وارده بر زانو ناشی از جراحی را بهبود بخشد. ترمیم سریع زخمها علاوه بر رضایتمندی بیمار، مانع از ورود عفونت به داخل بدن میشود و مفصل زانو را نیز از بروز عفونت مصون نگه میدارد.
باور اکثر مردم این است که مصرف غذاهایی مانند کله پاچه، قلم و پای مرغ و ... در استخوانسازی بدن تأثیر بسیاری دارند و برای بازسازی استخوانها و استحکام آنها بسیار مفید هستند. اما باید بگوییم که این باور کاملاً اشتباه است و هیچ سندیت علمیای دال بر این موضوع وجود ندارد. این گونه غذاها نهتنها موجب استحکام استخوانهای بدن نمیشوند بلکه باعث افزایش چربی خون بیماران شده و منجر به چاقی آنها نیز میشوند. اضافه وزن باعث وارد آمدن فشار بیشازحد به مفصل زانو میشود و روند درمان را کند میکند. بنابراین مصرف این غذاها به هیچ یک از بیماران توصیه نمیشود. پس بعد از عمل زانو چی بخوریم؟ در ادامه برخی از مواد غذایی مفید پس از انجام عمل تعویض مفصل زانو را به شما معرفی میکنیم:
حتما مطالعه کنید : مراقبت های لازم بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
منابع پروتئینی با کیفیت بالا
پروتئین سنگ بنای بافتها است و آن را به جزئی ضروری در رژیم غذایی پس از جراحی تبدیل میکند. مصرف پروتئینهای با کیفیت بالا برای ترمیم عضلات و بهبود زخم پس از جراحی زانو کلیدی است. پروتئینها به حفظ توده و قدرت عضلانی کمک میکنند و برای بازیابی تحرک و عملکرد، حیاتی هستند.
گوشتهای کم چرب، ماهی، پروتئینهای گیاهی و محصولات لبنی منابع عالی پروتئین با کیفیت بالا هستند. گزینههایی مانند مرغ، ماهی، پنیر نرم، دانههای سویا، ماست، لوبیاها، عدس، کره بادام زمینی و شیر کم چرب باید در رژیم غذایی روزانه شما گنجانده شوند. برای صبحانه، بلغور جو دوسر با شیر بادام و روی آن توتهای تازه و دانه چیا، یا نان تست سبوسدار با آووکادو و ماست یونانی را در نظر بگیرید. میانوعدههای نیمروز میتوانند شامل بادام، گردو، بادام هندی، سیب یا موز باشند.
برای حمایت از روند بهبودی، کارشناسان مصرف ۱ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن را توصیه میکنند. این مقدار به تأمین مواد مغذی مورد نیاز برای بهبودی مؤثر بدن کمک خواهد کرد. گوشتهای کم چرب و غذاهای دریایی نهتنها روند بهبود را تقویت میکنند بلکه التهاب را کاهش میدهند و از عفونت پس از جراحی تعویض مفصل زانو جلوگیری میکنند.
غذاهای غنی از ویتامینها
ویتامینها برای بهبودی پس از جراحی زانو حیاتی هستند؛ زیرا به تشکیل کلاژن، ترمیم بافت، سلامت استخوان و عملکرد ایمنی کمک میکنند. بهطور خاص، ویتامین سی برای ترمیم بافت و بهبود زخم مهم است؛ زیرا به تولید کلاژن کمک میکند. برخی از میوههای غنی از ویتامین سی که منجر به بازسازی کلاژن و بافتهای نرم میشوند عبارتاند از:
- توتها
- پرتقال
- کیوی
- پاپایا
میوههای و سبزیجات با رنگ روشن مانند پرتقال و فلفل دلمهای منابع عالی ویتامین آ و سی هستند و مواد مغذی ضروری و آنتیاکسیدانهایی را فراهم میکنند که به بهبودی کمک میکنند. علاوه بر میوهها، سبزیجات برگسبز مانند اسفناج مقادیر زیادی ویتامین و مواد معدنی لازم برای بهبودی سریعتر ارائه میدهند. ویتامین دی با تقویت جذب کلسیم، تراکم استخوان را افزایش میدهد که برای سلامت استخوان پس از جراحی بسیار حیاتی است.
برخی از میوهها و سبزیجات مفید برای بعد از عمل زانو عبارتاند از:
- پرتقال
- فلفل دلمهای
- اسفناج
این مواد غذایی سرشار از ویتامینها و مواد معدنی هستند که میتوانند به حمایت از روند بهبودی کمک کنند. گنجاندن انواع غذاهای غنی از ویتامین در رژیم غذایی شما، اطمینان از مصرف کافی این ویتامینهای ضروری را فراهم میکند. یک رژیم غذایی متعادل که شامل مرکبات، سبزیجات برگسبز و سایر میوهها و سبزیجات رنگارنگ باشد، ویتامینهای آ، سی و دی مورد نیاز برای بهبودی بهینه را فراهم میکند.
اسیدهای چرب امگا ۳
اسیدهای چرب امگا ۳ بهدلیل خواص ضدالتهابی خود شناخته شدهاند و بهعنوان مواد غذایی ارزشمند در رژیم غذایی پس از جراحی زانو در نظر گرفته میشوند این چربیهای سالم به موارد زیر کمک میکنند:
- کاهش درد و تورم
- گسترش تشکیل بافت سالم
- بهبود گردش خون
- کاهش خطر لخته شدن خون
غذاهای غنی از اسیدهای چرب امگا ۳ شامل موارد زیر هستند:
- ماهیهای چرب مانند سالمون و تن
- دانههای چیا
- دانههای کتان
- گردو
- بادام
- کپسولهای روغن ماهی
هنگام مصرف امگا ۳ ازطریق مکملها، توصیه میشود برای تعیین دوز و منبع مناسب و جلوگیری از مصرف بیشازحد، با متخصص مشورت کنید. گنجاندن این غذاها در رژیم غذایی شما از مفاصل و سلامت کلی شما حمایت میکند و باعث تسریع روند بهبودی شما میشود.
غذاهای غنی از کلسیم
کلسیم برای تشکیل و قدرت استخوانها حیاتی است. همچنین نقش مهمی در عملکرد عضلات و اعصاب ایفا میکند. مصرف غذاهای غنی از کلسیم مفید است؛ زیرا در طول بهبودی بعد از عمل تعویض مفصل زانو از استخوانهای قوی و انقباض عضلات حمایت میکنند.
برخی از منابع عالی کلسیم شامل موارد زیر هستند:
- شیر
- ماست
- شیر سویا
- توفو
- آبمیوههای غنیشده با کلسیم
- غلات
- سبزیجات برگسبز
سبزیجات برگسبز مانند اسفناج نهتنها کلسیم مورد نیاز را فراهم میکنند بلکه طیفی از مواد مغذی دیگر را نیز ارائه میدهند. گنجاندن این غذاها در رژیم غذایی شما کمک میکند تا کلسیم لازم برای سلامت استخوان و عملکرد عضلات را دریافت کنید.
روی برای ترمیم بافت
روی نقشی حیاتی در ترمیم بافت و بهبود زخم پس از جراحی زانو ایفا میکند. این ماده برای موارد زیر حیاتی است:
- ترمیم غشای سلولی
- تکثیر سلولی
- فاز انعقاد بهبود زخم ازطریق تقویت تجمع پلاکتها
- عملکردهای آنزیمی که بازسازی ماتریکس خارج سلولی و ترمیم بافت را تنظیم میکنند
غذاهای غنی از روی شامل موارد زیر هستند:
- آجیل (مغزها)
- دانهها
- صدفها
- غلات کامل
این غذاها به تحریک تولید کلاژن کمک کرده و از سیستم ایمنی در مبارزه با عفونتها حمایت میکنند. اطمینان از مصرف کافی روی در رژیم غذایی شما، باعث تسریع روند بهبودی و ترمیم بافت میشود.
غذاهای غنی از فیبر
فیبر ماده مغذی و مهمی است که به تنظیم هضم، جلوگیری از یبوست و حمایت از سیستم ایمنی سالم کمک میکند. در طول بهبودی پس از جراحی زانو، مصرف غذاهای غنی از فیبر برای جلوگیری از یبوست ناشی از داروهای ضد درد و محدودیت حرکتی مفید است.
غلات کامل مانند بلغور جو دوسر، برنج قهوهای و پاستای گندم کامل، کربوهیدراتها و فیبر ضروری را فراهم کرده، سطح انرژی را حفظ میکنند و حرکات منظم روده را افزایش میدهند. سبزیجاتی مانند کلم بروکلی، سبزیجات برگسبز، فلفل دلمهای و سیب زمینی شیرین سرشار از فیبر، ویتامینها و مواد معدنی هستند. بهترین میوهها بعد از عمل جراحی زانو، موز، سیب، گلابی و طالبی هستند که غنی از فیبر میباشند و به هضم و اطمینان از حرکات منظم روده پس از جراحی کمک میکنند.
مصرف حداقل ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر در روز توسط کارشناسان توصیه میشود. همچنین توصیه میشود که مصرف فیبر به تدریج افزایش یابد تا از ناراحتی گوارشی جلوگیری شود. گنجاندن انواع غذاهای پرفیبر در رژیم غذایی شما کمک میکند تا با حفظ سلامت گوارش و جلوگیری از یبوست، روند بهبودی روان را تضمین کنید.
غذاها و مایعات آبرسان
حفظ آبرسانی برای بهبودی پس از جراحی حیاتی است. آبرسانی مناسب به دفع مواد بیهوشی از بدن کمک کرده و از سلامت کلی حمایت میکند. نوشیدن آب فراوان، چایهای گیاهی و نوشیدنیهای غنی از الکترولیت مانند پدیالیت یا گاتورید میتواند به حفظ تعادل الکترولیت و جلوگیری از کمآبی بدن کمک کند.
غذاهای آبرسان مانند خیار، هندوانه، پرتقال و کاهو هم آبرسانی و هم ویتامینهای ضروری را فراهم میکنند. گنجاندن مایعات شفاف مانند آب، آب سیب و آب نارگیل در رژیم غذایی شما بلافاصله پس از جراحی، عملکرد صحیح سیستم گوارش را تضمین کرده و از روند بهبودی شما حمایت میکند.
غذاهای غنی از آنتیاکسیدان
غذاهای غنی از آنتیاکسیدان برای کاهش التهاب و حمایت از عملکرد ایمنی در طول بهبودی مفید هستند. این غذاها به مبارزه با رادیکالهای آزاد، که محصولات زائد طبیعی سلولها هستند، کمک میکنند و میتوانند ایمنی را تقویت کنند. مصرف آنتیاکسیدانها میتواند با جلوگیری از درگیر شدن سیستم ایمنی با مواد زائد سلولی، به بدن کمک کند تا سریعتر پس از جراحی بهبود یابد.
برخی از منابع عالی آنتیاکسیدان شامل موارد زیر هستند:
- توتها
- سبزیجات برگسبز
- روغن زیتون
- توتهای تیره رنگ
- میوهها و سبزیجات با رنگهای روشن مانند طالبی، پرتقال و آب پرتقال
- زردچوبه
- زنجبیل
گنجاندن این غذاها در رژیم غذایی سالم شما به بهبودی و سلامت کلیتان کمک خواهد کرد.
چربیهای سالم
چربیهای سالم منابع انرژی هستند و به بهبودی پس از جراحی تعویض مفصل زانو کمک میکنند. این چربیها، ازجمله اسیدهای چرب امگا ۳، برای ترمیم سلولی و جذب ویتامینهای محلول در چربی ضروری هستند. گنجاندن مقدار کافی چربیهای سالم در رژیم غذایی پس از جراحی، منبع خوبی از انرژی ضروری برای بهبودی را فراهم میکند.
غذاهای غنی از چربیهای سالم عبارتاند از:
- آووکادو
- آجیل (مغزها)
- دانهها
- روغن زیتون
آووکادو بسیار مفید است؛ زیرا غنی از چربیهای تک غیر اشباع است که میتواند از ترمیم سلولی و بهبودی پس از جراحی حمایت کند. گنجاندن این غذاها در رژیم غذایی شما اطمینان حاصل میکند که مواد مغذی لازم برای بهبودی موفقیتآمیز را دریافت میکنید.
غذاهای پروبیوتیک
غذاهای پروبیوتیک از سلامت روده حمایت کرده و سیستم ایمنی را در طول بهبودی تقویت میکنند. برخی از غذاهای رایج غنی از پروبیوتیک عبارتاند از:
- ماست
- کلم ترش
- تمپه
- کیمچی
- میسو
- کامبوچا
پروبیوتیکهای موجود در ماست، کفیر و غذاهای تخمیری به حفظ تعادل روده کمک میکنند و روی و پروتئین لازم برای بهبود را فراهم میسازند. گنجاندن غذاهای پروبیوتیک در رژیم غذایی شما از سلامت روده حمایت کرده و سیستم ایمنی شما را تقویت میکند که برای بهبودی پس از جراحی حیاتی است.
غذاهای مضر پس از جراحی تعویض مفصل زانو
برخی غذاها میتوانند روند بهبودی شما را مختل کنند و باید پس از جراحی تعویض زانو از آنها اجتناب شود:
- الکل: بدن را کمآب میکند و میتواند با داروهای پس از عمل تداخل منفی داشته باشد.
- غذاها و نوشیدنیهای شیرین: میتوانند التهاب را افزایش دهند و بهبودی را کند کنند.
- غذاهای فرآوریشده مانند فست فود و چیپس: حاوی سدیم، شکر و چربیهای ناسالم بالا هستند که میتوانند هضم و بهبودی را مختل کنند.
- کافئین: میتواند در تداخل با داروها و مختل کردن الگوهای خواب نقش داشته باشد.
اجتناب از این غذاها به تضمین روند بهبودی سریعتر کمک میکند.
نکاتی درمورد تغذیه بعد از تعویض مفصل زانو
کنترل قند نیز در بیماران مبتلا به دیابت از اهمیت بسیاری برخوردار میباشد و تأکید میشود از مصرف نوشیدنیهای قندی و مواد غذایی شیرین و حاوی قند اکیداً پرهیز شود؛ زیرا قند بالا مانع از ترمیم زخم ناشی از جراحی میشود و همان گونه که توضیح داده شد زخم، عاملی برای ورود میکروب به بدن است.
باید توجه داشته باشید که کم اشتهایی و حالت تهوع تا چند روز پس از جراحی کاملاً طبیعی میباشد و ممکن است ناشی از عواملی مانند محیط بیمارستان و عوارض مصرف داروهای تجویزی پزشک باشد. چنانچه مشکل بیاشتهایی بیمار تا مدتها پس از تعویض مفصل زانو برطرف نشد با توجه به فشار خون و قند خون بیمار و نتیجه آزمایشهایی که از وی گرفته شده است، تغذیه وی ازطریق سرمهای تزریقی و قندی و نمکی تأمین میشود.
بیمار باید سعی کند در طول روز میوه و سبزیجات فراوان و حاوی آهن مصرف کند. آب کافی بنوشد و از مصرف مشروبات الکلی نیز خودداری کند. مصرف قهوه را نیز به حداقل برساند.
حتما بخوانید:دوره نقاهت عمل تعویض مفصل زانو
سیگار نیز در تضعیف سیستم ایمنی بدن نقشی اساسی دارد و مقاومت بدن را در برابر انواع میکروبها و عفونتها کاهش میدهد. بنابراین بهتر است که بیمار چند هفته قبل از جراحی و چند هفته پس از جراحی تعویض مفصل زانو سیگار را ترک نماید. بنابراین بعد از جراحی تعویض مفصل زانو نیازی به پرخوری نمیباشد و مصرف غذاهایی مانند کله پاچه که چربی بسیار بالایی دارند نیز توصیه نمیشود؛ زیرا باعث چاقی و اضافه وزن بیمار میشوند و عوارض دیگری برای او به همراه خواهند داشت.
جمعبندی
درنتیجه، رژیم غذایی متعادل غنی از پروتئینهای با کیفیت بالا، ویتامینها، اسیدهای چرب امگا ۳، کلسیم، روی، فیبر، غذاهای آبرسان، آنتیاکسیدانها، چربیهای سالم و پروبیوتیکها برای بهبودی موفقیتآمیز پس از عمل جراحی زانو ضروری است. این مواد غذایی باعث تسریع بهبودی، کاهش التهاب، افزایش انرژی و حمایت از سلامت کلی میشوند.
با تمرکز بر مصرف غذاهای مناسب و برنامهریزی وعدههای غذایی متعادل، میتوانید توانایی بدن خود را برای بهبود و بازیابی مؤثرتر افزایش دهید. به یاد داشته باشید، متخصص تغذیه میتواند به تنظیم برنامه غذایی متناسب با نیازهای شما کمک کند.
منابع
سوالات متداول
جلوگیری از کمآبی بدن یکی از فاکتورهای مهم پس از عمل تعویض مفصل زانو است. روزانه حداقل 8-10 لیوان آب مصرف کنید. مصرف آب به هضم غذا، گردش خون، دفع سموم و تسریع بهبودی کمک میکند.
مطالب مشابه
تقویت مفاصل زانو در خانه به روش های مختلفی امکان پذیر است. شما میتوانید با استفاده از مواد غذایی مفید و ورزش های مناسب زانوی خود را تقویت و زانو درد خود را درمان کنید.
درد زانو به هنگام بالا رفتن از پله ها در بیشتر افراد وجو د دارد و ناشی از عوامل مختلفی می باشد و ممکن است از علائم ابتدایی یک بیماری نیز به شمار رود.در ادامه شما را با علائم درد زانو و علت های آن هنگام بالا رفتن از پله ها آشنا می کنیم.
درد ساق پا در پیاده روی به علت گرفتگی سرخ رگ هاو آسیب به ساق پا به وجود می آید پس اگر هنگام پیاده روی درد ساق پای شما بیشتر از پنج دقیقه طول کشید رگ های خونی شما گرفته و باید روش های درمانی گفته شده در مطلب را دنبال کنید.
هموفیلی میتواند باعث اختلالی مفصلی به نام آرتروپاتی هموفیلیک شود. این بیماری درنتیجه خونریزی مکرر به داخل مفاصل ایجاد میشود که ممکن است پس از آسیب یا بهصورت خود به خودی رخ دهد.
ورزش در آب باعث میشود دامنه فعالیتهای بدنیای که بر مفاصل فشاری وارد نمیکنند، افزایش یابد. شما نهتنها میتوانید با درد کمتری در آب حرکت کنید، بلکه میتوانید تناسب اندام، تعادل، انعطافپذیری و سلامت کلی خود را بهبود بخشید.
عمل کوردکامپرشن لگن، عملی جراحی است که برای درمان استئونکروز مفصل ران استفاده میشود. این روش شامل ایجاد سوراخی بزرگ، یا چندین سوراخ کوچک در استخوان مرده سر استخوان ران به منظور کاهش فشار در استخوان است. این کار امکان افزایش جریان خون را فراهم کرده و کانالهایی برای رگهای خونی جدید ایجاد میکند تا مناطق آسیبدیده مفصل ران را تغذیه کنند. این روش میتواند تخریب استخوان و مفصل ران را کُند یا متوقف کند.
پس از جراحی رباط صلیبی، تجربه مقداری درد طبیعی است. سطوح درد میتوانند بر اساس شرایط فردی متفاوت باشند، اما بهطور کلی، درد خفیف تا متوسط نشان میدهد که بدن در حال بهبودی است. اما درد شدید ، تیز یا دردی که بهجای بهبودی، بدتر شود نگرانکننده است و گاها نشانه عفونت، لختهی خون یا بهبود نامناسب است.
عفونت مفصل لگن وضعیتی جدی است که زمانی رخ میدهد که میکروارگانیسمهای مضر مانند باکتریها، ویروسها یا قارچها به لگن یا بافت استخوانی اطراف آن حمله کنند. این عفونتها میتوانند باعث درد شدید، تورم و سفتی قابل توجهی شوند و حرکت یا استفاده عادی از مفصل لگن را دشوار سازند.
عفونت زانو وضعیت پزشکی جدیای است که اغلب به درمان فوری و تهاجمی نیاز دارد. هنگامی که باکتریها باعث آلوده شدن مایع مفصلی (مایعی که مفصل زانو را روان میکند) میشوند، عفونتی به نام عفونت مفصلی اتفاق میفتد.
آرتریت زانو به التهاب و تخریب غضروف مفصل زانو اشاره دارد؛ غضروفی که وظیفه دارد بهعنوان ضربهگیر استخوانها عمل کند و خم و راست شدن نرم و روان زانو را امکانپذیر سازد.
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (پی آر پی) برای لگن، گزینه درمانی ترمیمی است که برای رفع درد و التهاب ناشی از بیماریهایی مانند آرتروز، پارگیهای لابروم، یا سایر آسیبهای بافت نرم طراحی شده است.
تاندونیت لگن، عارضهای التهابی است که تاندونهای اطراف مفصل لگن را درگیر میکند. میتواند منجر به درد، تورم و محدودیت حرکت شود و معمولاً در ورزشکاران و افرادی که حرکات تکراری ران انجام میدهند، مشاهده میشود.
آسیبهای وارده به زانوها میتوانند در اثر رگ به رگ شدن یا پارگی رباطها یا استفاده از بیشازحد از زانو اتفاق بیفتند. زانو بزرگترین مفصل در بدن انسان است. این مفصل، ساق پا را به ران متصل میکند و به شما اجازه میدهد راه بروید، بدوید، بپرید، برقصید و در سایر فعالیتهای روزانه شرکت کنید.