یکی از دغدغه های اصلی افراد جوان صدا دادن زانوها يا همان تق تق زانوهاست. این عارضه یکی از شکایت های بسیار شایع خصوصا در افراد جوانی است که در مورد سلامتی زانوهای خود نگران هستند.
آیا صدا دادن مفصل زانو طبیعی است؟
صدا دادن مفصل زانو یا تق تق زانو در اغلب موارد طبیعی هستند و مشکلی ایجاد نمی کنند؛ ممکن است شما نیز در طول روز صداهای متفاوتی از مفاصل بدن بشنوید؛ این صداها بیشتر شبیه تق تق و ساییده شدن دو چیز بر روی هم می باشد.
در اغلب موارد اینگونه صداها طبیعی بوده و ناشی از موارد زیر میباشند:
حرکت تاندون ها و رباط ها در مفصل
برای اینکه دو استخوان در کنار یکدیگر حرکت کنند باید وضعیت تاندون ها و رباط ها تغییر جهت دهد با تغییر جهت دادن این اجزای مفصل، استخوان ها می توانند به راحتی در کنار یکدیگر حرکت می کنند؛ با هر بار باز و بسته شدن مفصل هر کدام از این تاندون ها و رباط ها به جلو و عقب حرکت میکند که این کار با ایجاد صداهایی در استخوان ایجاد همراه است.
اینگونه صدا ها در مفصل طبیعی هستند و مشکل را برای فرد ایجاد نمی کند. ممکن است شما در هنگام شنیدن چنین صداهایی نگران شوید اما اگر این صداها با دردی همراه نباشد جای هیچ نگرانی نیست و به دنبال کشیدگی رباط ها ایجاد می شود.
خروج حباب و گازهایی از مفصل
در تمام مفصل های بدن برای اینکه سطوح مفصل راحتتر در کنار یکدیگر حرکت کنند مایعی به نام مایع سینوویال قرار دارد که این مایع با لغزنده کردن سطوح مفصل حرکت مفصل ها را تسهیل می بخشد.
در درون تمام این مایع گازهایی به صورت محلول وجود دارد؛ زمانی که شما مفاصل بدن خود را به حرکت در می آورید حجم داخل مفصل افزایش مییابد تا دو مفصل در کنار یکدیگر فاصله بگیرند.
با انجام این کار یعنی کاهش فشار درون مایع مفصلی حباب های گازی در درون مفصل خارج می شوند که با خارج شدن این حباب ها از درون مفصل با صداهایی همراه است که شما این صدا ها را به صورت تق تق و خرد شدن میشونید.
پس اگر فقط از صدا دادن زانو رنج می برید و سایر علایم مانند درد، ورم،اشکال در خم و راست کردن زانو یا اختلال راه رفتن وجود ندارد خیلی نگران نباشید.
صدا دادن مفصل زانو چه زمانی خطرناک است؟
همان طور که مشاهدهد کردید در اغلب موارد صدا دادن مفصل زانو نگران کننده نیست مگر اینکه این صداها با درد همراه باشند؛ در این صورت درد مفاصل بدن خطرناک است که از مهم ترین دلایل صدا دادن مفاصل بدن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
آرتروز مفصل
آرتروز زانو یکی از شایعترین بیماریهای مفصلی است که سالیانه میلیونها نفر در دنیا به آن مبتلا می شوند.
بیماری آرتروز نتیجه تخریب غضروف هاست؛ بدین صورت که با افزایش سن غضروف های مفصلی از بین میروند فاصله غضروفی کم میشود و نتیجه آن ساییده شدن استخوان ها بر روی یکدیگر است.
وقتی آرتروز در حال شکلگیری است، خار استخوان ساییدگی را بدتر میکند. منظور از خار استخوان (Bone Spur) یا زائده استخوانی، همان برآمدگیهای کوچک استخوانی هستند که بهطور غیرطبیعی شکل میگیرند.
البته صداهای دیگری هم از زانو شنیده میشوند، مانند صدای ترکیدن (Popping)، که صدای بلندتری نسبت به کریپتاسیون دارد، اما کمتر رخ میدهد.
چنین صداهایی زمانی شنیده میشوند که زانو در وضعیت خاصی قرار دارد، یا بهشکل خاصی حرکت میکند. مسلما همه حرکات زانو باعث چنین صداهایی نمیشوند.
ترقتروقهای معمول برای وقتی هستند که تاندونها روی استخوان اطراف مفصل میکوبند. چنین صداهایی ممکن است نشانه آسیب غضروف، داخل مفصل هم باشند.
صدا دادن مفصل در هنگام راه رفتن از شایع ترین نشانه های بیماری آرتروز زانو است که با درد و ناراحتی شدید همراه است.
نرمی کشکک زانو
نرمی کشکک زانو یا کندرومالاسی یک عارضه ترسناک مربوط به زانو است که در طی آن غضروف های قرار گرفته در ناحیه پشتی کشکک زانو نرم و آسیب پذیر می شوند. عارضه نرمی کشکک زانو زمانی سبب بروز صداهایی در مفصل زانو میشود که استخوان کشک بر روی استخوان مجاور ساییده شود.
صدا دادن مفصل زانو به همراه متورم شدن و درد زانو از مهمترین نشانه های نرمی کشکک زانو است که این دردها در هنگام بالا رفتن از پله ها و تغییر وضعیت دادن شدید می شود.
پارگی مینیسک مفصل
مینیسک بافت های محکمی در مفصل زانو هستند که در حفظ پایداری و به حرکت در آوردن مفصل زانو نقش اساسی ایفا می کند. مینسیک ها بافت های شبه غضروفی هستند که به مراتب محکم تر از غضروف ها بوده و با خاصیت ارتجاعی که دارند وظیفه جذب کننده شوک را برعهده دارند.
پارگی مینیسک زانو عارضه ای است که به دنبال وارد شدن یک ضربه شدید به زانو ایجاد می شود؛
با آسیب دیدن مینیسک زانو، مایع زیادی در مفصل زانو تجمع می یابد که همین عامل موجب صدا دادن مفصل زانو در هنگام راه رفتن می شود.
راه های جلوگیری از صدا دادن زانو
- خم کردن زانوبه صورت مطلوب
- استقامت درساق پا باعث استقامت زانو وهمسترینگ و کاهش صدا دادن و تق تق زانو می شود.
- بهبود تحرک لگن با کشش آن و تمرينات كششی
- بهبود حرکت مچ پا
- خوردن غذاهای سالم حاوی كلسيم و ويتامين د
- کاهش فشار روی مفصل زانو (باهر بار قدم برداشتن 7مرتبه وزن بدن روی زانو ایجاد می شود که در صورت اضافه وزن باعث صدا دادن زانو می شود.)
- جلوگیری از انجام فعالیت هایی که باعث آسیب رسیدن به زانو می شود.
- استفاده از محافظ و باندهای کشی برای زانو هم می تواند به شما کمک کند.
به خاطر داشته باشید که در صورتی که تق تق زانو با درد ، ورم يا اختلال در حركات زانو همراه باشد، جاي نگراني هست و نیاز به درمان دارد. حتما باید برای تشخیص علت آن به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه کنید تا برنامه درمانی مناسبی را برای شما تجویز کند.
برای رسیدن به هدف و درمان باید علت دقیق بروز صدا دادن زانو مشخص شود. متخصص ارتوپد کسی است که می تواند برای تشخیص علت بیماری به شما کمک کند او به صورت فیزیکی شما را معاینه می کند و در صورت نیاز انجام تست های دیگری را توصیه می کند.
انجام دادن این تست ها می تواند به پزشک برای تشخیص دلایل پنهان ایجاد تق تق زانو کمک کند. زمانیکه علت صدا دادن زانو مشخص شد، پزشک برای شما داروهایی را تجویز می کند و به شما توصیه میکند برای برگشت به حالت طبیعی تمرینات خاصی را انجام دهید و در صورت لزوم اقدامات جراحي زانو ،را درنظر ميگيرد.